Ne içindeyim zamanın şiiri psikanalitik okuması

Ne içindeyim zamanın,
Ne de büsbütün dışında;
Yekpare, geniş bir anın
Parçalanmaz akışında.
Bir garip rüya rengiyle
Uyuşmuş gibi her şekil,
Rüzgarda uçan tüy bile
Benim kadar hafif değil.
Başım sükutu öğüten
Uçsuz bucaksız değirmen;
İçim muradına ermiş
Abasız, postsuz bir derviş.
Kökü bende bir sarmaşık
Olmuş dünya sezmekteyim,
Mavi, masmavi bir ışık
Ortasında yüzmekteyim.

Tanpınar

ŞİİRDE tema: Zamanın içinde kaybolmak.

“Ne içindeyim zamanın / Ne de büsbütün dışında”

Burada şair şunu söylüyor:

• Tam olarak “yaşayan ben” değil,
• Tam olarak “dış gözlemci” de değil.

Yani: benlik, zamanın içinde askıda…

Bu, psikolojide: Ego sınırlarının esnemesi gibi düşünülebilir.

Yekpare an” : parçalanmamış bilinç.

“Parçalanmaz akışında”

Burada modern insanın tersine bir durum var:

• geçmiş / gelecek ayrılmıyor,
• her şey tek bir “şimdi”ye dönüşüyor.

Bu hâl: zamanın durması hissi.

Hafiflik ve çözülme

“Rüzgarda uçan tüy bile / benim kadar hafif değil”

Bu çok önemli:

• beden hafifler,
• benlik ağırlığı azalır.

Psikolojik olarak: Bu yoğun duygudan değil, “benliğin çözülmesinden” gelen hafiflik…

Sarmaşık imgesi : bağlanma

“Kökü bende bir sarmaşık”

• dünya artık dışarıda değil
• içte kök salmış

Yani dış dünya ile iç benlik birbirine geçmiştir.

Son bölüm: mavi ışık

“Mavi, masmavi bir ışık ortasında yüzmekteyim”

Burada:

• huzur
• bütünlük
• zamanın çözülmesi

Ama bu bir “kaçış” değil varoluşla uyum halidir…